تبلیغات
پرتال قائم - آیا در قرآن كریم نامی از حضرت مهدی برده شده است و آیا در قرآن كریم حرفی از انتظار و اینكه منتظر واقعی كیست و باید دارای چه ویژگی هایی باشد، به میان آمده است؟
 
 
 


ذكر تعجیل فرج،رمز نجات بشر است، مابرآنیم كه این ذكر جهانی بشود.

آیا در قرآن كریم نامی از حضرت مهدی برده شده است و آیا در قرآن كریم حرفی از انتظار و اینكه منتظر واقعی كیست و باید دارای چه ویژگی هایی باشد، به میان آمده است؟
qaiem.mihanblog.com


پرسش :آیا در قرآن كریم نامی از حضرت مهدی برده شده است و آیا در قرآن كریم حرفی از انتظار و اینكه منتظر واقعی كیست و باید دارای چه ویژگی هایی باشد، به میان آمده است؟

پاسخ : در ادامه مطلب


 
qaiem.mihanblog.com


پرسش :آیا در قرآن كریم نامی از حضرت مهدی برده شده است و آیا در قرآن كریم حرفی از انتظار و اینكه منتظر واقعی كیست و باید دارای چه ویژگی هایی باشد، به میان آمده است؟

پاسخ :

ابتداءً با ذكر یك مقدمه به فراز اول از سوال می پردازیم.
مقدمه: قرآن كریم برای معرفی شخصیت ها به مقتضای حكمت و بلاغت از سه روش استفاده نموده است كه ذیلا بیان می شود.
1. معرفی با اسم: اولین راه این است كه شخصیت مورد نظر را با اسم معرفی می نماید، به طور مثال «و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسل»؛[1] محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ نیست جز پیامبری كه قبل از او نیز پیامبرانی بوده اند.
2. معرفی با عدد: در این مورد به عنوان نمونه قرآن نقبای بنی اسرائیل را اینگونه معرفی نموده است. مانند: «و بعثنا منهم اثنی عشر نقیباً»؛[2] و از ایشان دوازده پیشوا برانگیختیم.
3. معرفی با صفت و ویژگی: قرآن پیامبر را با این شیوه نیز معرفی نموده است، مانند آیه «الذین یتبعون الرسول النبی الامّی»[3]؛ همانان كه از این فرستاد پیامبری كه درس نخوانده پیروی می كنند و حضرت علی ـ علیه السّلام ـ را هم با صفاتش معرفی شده است، مانند آیه «انما ولیكم الله ورسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزكاة و هم راكعون»؛[4] ولی شما تنها خدا و پیامبر اوست و كسانی كه ایمان آورده اند، همان كسانی كه نماز برپا می دارند و در حال ركوع زكات می دهند.
این قسم اخیركه معرفی با صفات است شاید بهترین راه معرفی باشد، زیرا این نوع معرفی راه را بر سود جویان می بندد چون نام قلابی می توان درست كرد، اما تخلق به صفات، عملاً كار آسانی نیست و قابل جعل نمی باشد. لذا در سورة بقره می بینیم كه خداوند متعال بعد از آن كه طالوت را به اسم معرفی می كند بلافاصله وی را با صفات و نشانه نیز معرفی می نماید تا جلوی هرگونه اشتباه احتمالی گرفته شود. در آنجا كه می فرماید: «انّ الله قد بعث لكم طالوت ملكا»؛[5] در حقیقت خداوند طالوت را بر شما به پادشاهی گماشته است. بعد می فرماید: «و قال لهم نبیهم ان آیة ملكه...»؛[6] و پیامبرشان به ایشان گفت در حقیقت نشانة پادشاهی او این است كه ..
قرآن كریم در معرفی اشخاص از سه روش استفاده نموده است و بهترین روش معرفی اشخاص با صفات و ویژگی ها است. حال سوال این است كه قرآن كریم حضرت مهدی (عج) را چگونه معرفی می كند.
با مراجعه به قرآن مجید در می یابیم كه نامی از حضرت مهدی (عج) در این كتاب آسمانی به صراحت بیان نشده است. همان گونه كه از حضرت علی ـ علیه السّلام ـ و سایر ائمه معصومین نامی به میان نیامده است و عدم تصریح به اسم براساس مصالحی است كه خداوند علیم و حكیم بر آن آگاه است و اما باید اذعان داشت كه تصریح به اسم تنها راه معرفی اشخاص نیست، بلكه از راه های دیگری مانند معرفی به صفات هم می توان بهره برد. حضرت ولی عصر (عج) هم با برخی صفات و ویژگی ها و كارها شناسانده شده است. خداوند تبارك و تعالی می فرماید: «و لقد كتبنا فی الزّبور من بعد الذكر ان الارض یرثها عبادی الصالحون»؛[7] و همانا نوشته ایم در زبور پس از ذكر كه زمین را بندگان صالح من به ارث خواهند برد.
حافظ قندوزی سلیمان حنفی به اسناد خویش از امام محمد باقرو امام صادق ـ علیه السّلام ـ دربارة این آیه می گوید: عباد صالح كه در این آیه آمده است حضرت مهدی (عج) و اصحاب او می باشند.[8]
به طور كلی اندیشه مهدویت ریشه در كلام الهی دارد كه همان حقیقت رسیدن نهایی جامعه بشری به عدالت در تمامی ابعاد است. به گفته محققان و پژوهشگران این عرصه بیش از دویست و پنجاه آیه دربارة حضرت مهدی ـ علیه السّلام ـ و بیش از پانصد روایت از پیامبرگرامی اسلام و ائمه معصومین ـ علیهم السّلام ـ در تأویل و تفسیر این قسم از آیات بیان شده است.[9]
كه تفصیل آنها در این مختصر نمی گنجد، جهت اطلاع بیشتر به منابعی كه در پایان معرفی می گردد رجوع فرمایید.
و اما راجع به فراز دوم سوال كه آیا در قرآن كریم از انتظار و صفات منتظران سخنی به میان آمده است یا خیر.
در پاسخ به این نكته باید توجه داشت كه انتظار فرج و وظایف منتظران نیز ریشة قرآنی دارد و اندیشه ای است مشتمل بر عنصر خوش بینی نسبت به آینده و اندیشة پیروزی نهائی حق بر باطل و غلبة قطعی صالحان و پرهیزگاران و كوتاه شدن دست ستمكاران و جباران كه در اینجا به یك مورد از آن آیات اشاره می كنیم.
1. فقل انما الغیب لله فانتظروا انی معكم من المنتظرین؛[10] پس بگو جز این نیست كه غیب خدا را است پس منتظر باشید همانا من نیز با شما از منتظران می باشم.
حافظ قندوزی حنفی به اسناد خویش از امام صادق ـ علیه السّلام ـ درباره این آیه می گوید غیب حجت قائم (عج) در این آیه می باشد.[11]

و اما منتظر واقعی كیست و دارای چه ویژگی هایی می باشد؟

شاید از بعضی آیات بتوانیم پاسخ این سوال را بدهیم كه قرآن كریم نیز دربارة منتظران و ویژگی های آن سخنی به میان آورده است، به طور نمونه به یك آیه اشاره می كنیم: «یا ایها الذین آمنوا اصبرو و صابروا و رابطو و اتقّوا الله لعلكم تفلحون»؛[12] ای كسانی كه ایمان آورده اید شكیبایی كنید و پایداری ورزید و مرزبانی كنید و خداترس باشید. امام باقر در همین راستا می فرمایند، در انجام واجبات الهی و دستورات دینی شكیبا باشید و در مقابل دشمنان ثابت قدم و استوار ایستادگی كنید و همواره مرزبان پیشوای موعودتان حضرت مهدی باشید.[13] گفتنی است تفصیل خصوصیات را باید از سنت توقع داشت و لزوم امامت به همین جهت است.

منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. عابدین زاده محمد، مهدی در قرآن، ناشر: لاهیجی، چ 1380.
2. فروز رضا، مهدی در قرآن، ناشر رایحه، چ 1376.
3. حسینی شیرازی، موعود قرآن، ناشر موسسه امام مهدی.
4. حسینعلی سعدی، فصلنامه تخصصی انتظار، شمارة 6، نام مقاله: شناخت وصایای خورشید پنهان، ص 299.
5. گوردی یزدی، انتظار، ناشر سیمای ولایت، چ 1380.
6. تلافی علی اكبر، آیین انتظار، ناشر موسسه فرهنگی نبا، چ 1378
7. مغیثی پور علی اكبر، انتظار فرج، نشر ایستا، چ 1380.
8. تحقیقات جمران، وظایف منتظران، نشر مسجد جمكران، چ 1379.
9. مولوی نیا، محمد جواد. سیمای مهدویت در قرآن، ناشر: امام عصر، چ 1381.
امام سجاد ـ علیه السّلام ـ می فرمایند:
ن: 1376م انتظار الفرج من اعظم الفرج؛[14] انتظار فرج خود از بزرگترین گشایشها است.

پی نوشتها :

[1] . آل عمران، 144.
[2] . مائده، 12.
[3] . اعراف، 157.
[4] . مائده، 55.
[5] . بقره، 247.
[6] . بقره، 248.
[7] . انبیاء، 105.
[8] . موعود قرآن، حسینی شیرازی، ترجمه موسسه امام مهدی، چ 1360، ص 75، به نقل از عقد الدرر مقدس شافعی، باب 7، ص 217.
[9] معجم احادیث المهدی، شیخ علی كورانی، موسسه معارف اسلامی، چ بهمن 1375، ص 150.
[10] . یونس، 20.
[11] . حسینی شیرازی، موعود قرآن، ترجمه مؤسسة امام مهدی، ص 54، به نقل از ینابیع الموده، قندوزی حنفی، ص 508.
[12] . آل عمران، 200.
[13] . تفسیر برهان، ج 1، ص 334.
[14] . شیخ صدق، كمال الدین، باب 31، حدیث دوم.

اندیشه قم




[ ]
ن : محمد مهدی واحدتی نیا
ت : پنجشنبه 18 شهریور 1389
 
 
 
محمد بن حسن عسکری (عج) آخرین امام از امامان دوازده گانه شیعیان است. در ١۵ شعبان سال ٢۵۵ هـ.ق در سامرا به دنیا آمد و تنها فرزند امام حسن عسکری (ع)، یازدهمین امام شعیان ما است. مادر آن حضرت نرجس (نرگس) است که گفته اند از نوادگان قیصر روم بوده است. «مهدی» حُجَت، قائم منتظر، خلف صالح، بقیه الله، صاحب زمان، ولی عصر و امام عصر از لقبهای آن حضرت است.